काठमाडौं उपत्यका प्रवेश शुल्क २०२६: हरेक सम्पदा स्थल

एउटै खण्ड पढ्ने हो भने यही।

तलको तालिका हरेक स्थलको २०२६ को शुल्क हो, नेपाली रुपैयाँमा, काउन्टरमा फरक पर्ने तीन समूहका लागि: अन्य विदेशी, सार्क नागरिक र नेपाली। बालबालिकाले प्रायः कम वा केही तिर्नु पर्दैन, र नेपाली विद्यार्थीको आफ्नै दर हुन्छ — तपाईंलाई लागू हुन्छ कि सोध्नुहोस्।

उपत्यकाका तीन पुराना राजधानी — काठमाडौं, पाटन र भक्तपुर — मध्ये हरेकमा एउटा दरबार स्क्वायर छ, जहाँ राजाहरूको राज्याभिषेक हुन्थ्यो, वरिपरि मन्दिर र चोक छन्। काठमाडौं दरबार स्क्वायर (हनुमानढोका) र पाटन दरबार स्क्वायरमा विदेशीलाई प्रत्येकमा नेरु १,००० लाग्छ, र टिकटले स्क्वायर, पुरानो दरबार र त्यसका चोक समेट्छ। मन्दिरको कलाका हिसाबले पाटनको सबैभन्दा राम्रो हो, र पाटन संग्रहालय दरबारभित्रै छ।

भक्तपुर फरक छ, र महँगो पनि। यसको टिकट नेरु २,००० (करिब १५ डलर) — १७ जुलाई २०२५ मा नेरु १,८०० बाट बढाइएको — पर्छ, तर यो दरबार स्क्वायरका लागि मात्र होइन: यसले तौमढी स्क्वायर, कुमाले टोल (पोटरी स्क्वायर) र दत्तात्रेय टोलसहित पुरै पर्खालभित्रको पुरानो सहरमा प्रवेश दिन्छ, त्यसैले उपत्यकामै सबैभन्दा बढी शुल्क यसैको हो। टिकट सँगै राख्नुहोस्, किनभने पुरानो सहर छिर्ने हरेक गल्लीको काउन्टरमा जाँचिन्छ।

बागमती नदीको किनारमा रहेको महान् हिन्दू मन्दिर पशुपतिनाथले विदेशीबाट नेरु १,००० लिन्छ। टिकटले नदीकिनारको परिसर — घाट, दाहसंस्कार गर्ने चौतारा र वरिपरिका मन्दिर — मा प्रवेश दिन्छ, तर मूल मन्दिरभित्र हिन्दूलाई मात्र अनुमति छ, त्यसैले गैरहिन्दू पर्यटकले पूर्वी किनारको तटबाट स्थलको जनजीवन र साँझको आरती हेर्छन्। भारतीय र नेपाली निःशुल्क छिर्छन्। परिसर बिहान ४ बजेदेखि राति ९ बजेसम्म खुला रहन्छ।

विश्वकै सबैभन्दा ठूला स्तूपमध्ये एक बौद्धनाथले नेरु ४०० लिन्छ; टिकट स्तूप चोक छिर्ने ढोकामा जाँचिन्छ, जहाँ साँझमा गुम्बजको फेरो घडीको दिशामा मार्नु नै मुख्य कुरा हो। सहरको पश्चिममा लामो सिँढी उक्लेर पुगिने डाँडाको स्तूप, पर्यटकबीच मंकी टेम्पल भनी चिनिने स्वयम्भूनाथले नेरु २०० लिन्छ, जुन डाँडाका प्रवेशद्वारमा उठाइन्छ।

भक्तपुरमाथिको डाँडामा रहेको चाँगुनारायण उपत्यकाकै सबैभन्दा पुरानो मन्दिर हो र युनेस्को स्थलमध्ये सबैभन्दा सस्तो — विदेशीलाई नेरु ३००। यो अलग्गै पर्ने भएकाले धेरैले भक्तपुर घुम्ने दिनसँगै, वा हिमाल हेर्न नगरकोट जाने यात्रासँगै जोड्छन्।

सातवटै शुल्क जोड्दा विदेशीलाई करिब नेरु ५,९०० पुग्छ, त्यसैले सबै हेर्ने विरलै हुन्छन्। सामान्य योजना यस्तो हुन्छ: एक दिन एउटा दरबार स्क्वायर र दुई ठूला स्तूप, र अर्को दिन बाटैमा चाँगुनारायणसहित भक्तपुर। हरेक टिकट एक दिनको हुने भएकाले, नचलाउने टिकट किन्नुभन्दा सँगै पुग्न सकिने स्थल एकैसाथ मिलाउनुहोस्।

नेपालले राष्ट्रियताअनुसार शुल्क लिन्छ, हेराइअनुसार होइन, र काउन्टरले राहदानी हेर्छ। सार्क देशका नागरिक — भारत, पाकिस्तान, बंगलादेश, भुटान, माल्दिभ्स, श्रीलंका र अफगानिस्तान — ले हरेक स्थलमा घटी दर तिर्छन्: हरेक दरबार स्क्वायरमा नेरु ५००, बौद्धनाथमा नेरु १००, स्वयम्भूनाथमा नेरु ५०। यो पाउन राहदानी बोक्नुहोस्।

पशुपतिनाथमा भारतीय नागरिक विशेष हुन्, जहाँ अन्य हिन्दू मन्दिरझैँ निःशुल्क छिर्छन्; अन्यत्र भने सार्क दर तिर्छन्। नेपालीले स्तूप र पशुपतिनाथमा निःशुल्क, र दरबार स्क्वायरमा निःशुल्क वा नाममात्र शुल्कमा प्रवेश पाउँछन् — जस्तै पाटनले नेपालीबाट करिब नेरु ३० लिन्छ।

टिकट हरेक स्थलका मुख्य प्रवेशमार्गका काउन्टरमा बिक्री हुन्छन्, र भित्र कर्मचारीले जाँच्छन्, त्यसैले निस्कने बेलासम्म आफ्नो टिकट राख्नुहोस्। नेपाली रुपैयाँमा तिर्नुहोस्: धेरैजसो काउन्टरले कार्ड वा विदेशी QR एप लिँदैनन्, भक्तपुरले भने आफ्नो शुल्क अमेरिकी डलरमा पनि तोक्छ र लिन्छ। साना नोट प्रशस्त बोक्नुहोस् — मन्दिरको ढोकामा नेरु १,००० को फिर्ता सधैँ हुँदैन।

धेरैजसो टिकट एक दिन र एक पटकका लागि मान्य हुन्छन्, त्यसैले एउटै पटकमा स्थल हेर्ने योजना बनाउनुहोस्। दुईवटा भने उदार छन्: राहदानी र फोटो लिएर कुमारीघरछेउको पर्यटन कार्यालयमा गएमा काठमाडौं दरबार स्क्वायरले तपाईंको दिनको टिकटलाई भिसाको अवधिभर चल्ने पासमा बदलिदिन्छ, र भक्तपुरको टिकट माथि भनिएझैँ थप्न सकिन्छ।