पर्यटकका लागि नेपालमा पैसा: एटीएम, कार्ड, नगद र सटही (२०२६)

नेपाल यात्रामा पैसाबारे के गर्ने।

नेपाली बैंकका एटीएमले विदेशी भिसा र मास्टरकार्ड स्वीकार गर्छन्; मेसिनमा लोगो हेर्नुहोस्। हरेक बैंकले विदेशी कार्डका लागि आफ्नै सीमा तोक्छ, प्रायः प्रतिपटक नेरु २०,००० देखि ३५,००० सम्म, र तपाईंको बैंकको शुल्कमाथि आफ्नै पहुँच शुल्क लिन्छ। शुल्क निश्चित भएकाले एकै पटक नेरु ३५,००० निकाल्दा तीन पटक नेरु १०,००० निकाल्नुभन्दा धेरै कम शुल्क लाग्छ।

बैंक शाखासँगै रहेको एटीएम दिउँसै प्रयोग गर्नुहोस्, ताकि मेसिनले कार्ड राखे मद्दत पाउन सकियोस्। पहाडमा एटीएम छिट्टै कम हुँदै जान्छन् र प्रायः नगद सकिन्छ वा बिजुली जान्छ — ट्रेकका लागि चाहिने पैसा काठमाडौं वा पोखरा छोड्नुअघि नै निकाल्नुहोस्।

चल्छ, केही सीमासहित। भिसा र मास्टरकार्ड — Wise, Revolut र Monzo जस्ता ट्राभल कार्ड र सामान्य बैंकका डेबिट तथा क्रेडिट कार्ड — एटीएम र काठमाडौं तथा पोखराका होटल, ट्रेकिङ एजेन्सी, सुपरमार्केट र धेरै रेस्टुरेन्टका कार्ड मेसिनमा चल्छन्। अमेरिकन एक्सप्रेस निकै कम ठाउँमा चल्छ। साना पसल, ट्याक्सी, लोकल बस र ट्रेकिङ रुटका चिया घरमा प्रायः नगद मात्र चल्छ।

धेरै व्यवसायले कार्डबाट तिर्दा करिब ३–४% थप शुल्क लिन्छन्, त्यसैले तिर्नुअघि सोध्नुहोस्। र सधैं नेपाली रुपैयाँमा शुल्क लिने विकल्प छान्नुहोस्: मेसिनले तपाईंकै देशको मुद्रा देखायो भने विनिमय दर पसलको बैंकले तोक्छ, जुन प्रायः तपाईंको कार्डको दरभन्दा खराब हुन्छ।

यात्रा गर्दै हुनुहुन्छ भनी आफ्नो बैंकलाई जानकारी दिनुहोस्, र फरक नेटवर्कका दुई कार्ड ल्याउनुहोस् — सके एउटा भिसा र एउटा मास्टरकार्ड — ताकि एउटा ब्लक भए वा एटीएमले राखे पनि काम चलोस्।

नेपालका लगभग हरेक पसलमा फोनपे QR कोड हुन्छ, र केही विदेशी भुक्तानी एपले अब त्यसलाई स्क्यान गर्न सक्छन्। भारतीय पर्यटकले मार्च २०२४ देखि UPI एपबाट तिर्न सकेका छन्। Alipay+ वालेट पनि चल्छन्, र मे २०२६ मा फोनपेले चीन र एसियाका अन्य देशका धेरै यात्रुले प्रयोग गर्ने UnionPay थप्यो। अन्य धेरैजसो देशका पर्यटकले भने अझै QR बाट तिर्न सक्दैनन्: इसेवा र खल्तीजस्ता नेपाली वालेट रिचार्ज गर्न नेपाली बैंक खाता वा मोबाइल नम्बर चाहिन्छ।

अमेरिकी डलर सटही गर्न सबैभन्दा सजिलो विदेशी मुद्रा हो, र काठमाडौं तथा पोखरामा युरो र पाउन्ड पनि व्यापक रूपमा चल्छन्। अन्तर्राष्ट्रिय आगमनमा भिसा शुल्क नगद वा कार्डबाट तिर्न सकिन्छ; कार्ड मेसिन नचलेमा तिर्न शुल्कबराबर डलर बोक्नुहोस्। त्यसबाहेक, कार्डले काम नगरे दुई–तीन दिन चलाउन पुग्ने नगद जगेडा राख्नुहोस्। पूरै बजेट नगदमा बोकिरहनु पर्दैन।

सफा, नबिग्रेका नोट ल्याउनुहोस्। सटही गर्नेहरूले प्रायः च्यातिएका, लेखिएका वा पुरानो सिरिजका नोट लिँदैनन्, र ठूला नोटमा कहिलेकाहीँ सानाभन्दा राम्रो दर पाइन्छ।

आगमनमा अमेरिकी डलर ५,००० (वा बराबर) भन्दा बढी विदेशी मुद्रा भन्सारमा घोषणा गर्नुपर्छ।

काठमाडौं विमानस्थलको आगमन कक्षमा सटही काउन्टर र एटीएम छन्। त्यहाँको दर प्रायः सहरको भन्दा खराब हुन्छ, त्यसैले पहिलो दिनलाई चाहिने जति मात्र सटही गर्नुहोस् वा निकाल्नुहोस् — ट्याक्सी, सिम कार्ड र एक छाक खाना। ठमेल, पोखराको लेकसाइड र अन्य पर्यटकीय क्षेत्रका बैंक र इजाजतप्राप्त सटही गर्नेहरूको दर राम्रो हुन्छ; इजाजतपत्र र दिनको दर प्रायः काउन्टरमै राखिएको हुन्छ।

बैंक र इजाजतप्राप्त सटही गर्नेसँग मात्र सटही गर्नुहोस्, र रसिद राख्नुहोस्। फर्किँदा बैंकले ती रसिदका आधारमा मात्र नेपाली रुपैयाँ विदेशी मुद्रामा फिर्ता सटही गर्छन्, त्यो पनि सटही गरेको रकमको केही भाग मात्र — त्यसैले फर्कनुअघि रुपैयाँ खर्च गरिसक्ने कोसिस गर्नुहोस्।

नेपालमा भारतीय रुपैयाँ ₹१ = नेरु १.६० को स्थिर दरमा व्यापक रूपमा चल्छ। जुलाई २०२६ मा नेपाल राष्ट्र बैंकले ₹२०० र ₹५०० का नोटमाथिको प्रतिबन्ध हटायो: भारतीय र नेपाली नागरिकले अब प्रतिव्यक्ति जम्मा ₹२५,००० सम्म ती नोट नेपाल ल्याउन र लैजान सक्छन्, नोट भारतको नोभेम्बर २०१६ को विमुद्रीकरणपछि जारी भएका हुनुपर्छ। ₹२,००० का नोट अझै चल्दैनन्। ₹१०० र त्यसभन्दा साना नोटमा समस्या छैन।

प्रायः UPI सबैभन्दा सजिलो विकल्प हो: गुगल पे, फोनपे वा पेटिएमजस्ता UPI एपले — अन्तर्राष्ट्रिय UPI सुविधा भएमा — पसलको फोनपे QR स्क्यान गर्नुहोस्, र रकम स्वतः रुपैयाँबाट बदलिन्छ।