भारतीय र अन्य सार्क नागरिकले नेपालका धेरैजसो ट्रेकिङ अनुमतिपत्रमा कम दर तिर्छन् — तर सबैमा होइन, र धेरै पृष्ठले अझै गत वर्ष बदलिएका नियम देखाउँछन्। सबैभन्दा ठूलो: अपर मुस्ताङ अब १० दिनको ५०० डलर होइन, र एक्लै ट्रेक गर्नेले पनि अब प्रतिबन्धित क्षेत्रको अनुमतिपत्र पाउँछन्। २०२६ मा वास्तवमा कति तिर्नुपर्छ, रुटअनुसार यहाँ छ।
छोटकरीमा
भारतीय ट्रेकरले प्रायः चुक्ने नियम।
- संरक्षण क्षेत्र, राष्ट्रिय निकुञ्ज र TIMS शुल्कमा सार्क दर लाग्छ — विदेशीको मूल्यको करिब एक तिहाइदेखि आधा।
- प्रतिबन्धित क्षेत्रको अनुमतिपत्र (अपर मुस्ताङ, मनास्लु) मा सार्क छुट छैन: भारतीयले पनि सबैजस्तै डलर दर तिर्छन्।
- अपर मुस्ताङ अब प्रतिव्यक्ति प्रतिदिन ५० डलर, १० दिनको न्यूनतम बाध्यता छैन।
- नेपालका लोकप्रिय ट्रेकिङ रुटमा इजाजतप्राप्त गाइड अनिवार्य छ, र यो नियममा भारतीयका लागि छुट छैन।
- राहदानी वा निर्वाचन आयोगको सक्कली मतदाता परिचयपत्र लिएर नेपाल प्रवेश गर्नुहोस् — आधार र प्यान मान्य छैनन्। प्रतिबन्धित क्षेत्रका लागि राहदानी बोक्नुहोस्।
अनुमतिपत्र शुल्क: सार्क र अन्य विदेशी
नेपाली रुपैयाँको मूल्य भारतीय रुपैयाँमा १ भारु = १.६ नेरु को स्थिर दरले बदलिन्छ, त्यसैले नेरु १,००० भनेको करिब भारु ६२५।
| अनुमतिपत्र | सार्क / भारतीय | अन्य विदेशी |
|---|---|---|
| TIMS कार्ड | नेरु १,००० (≈ भारु ६२५) | नेरु २,००० |
| अन्नपूर्ण संरक्षण क्षेत्र (ACAP) | नेरु १,००० (≈ भारु ६२५) | नेरु ३,००० |
| मनास्लु संरक्षण क्षेत्र (MCAP) | नेरु १,००० | नेरु ३,००० |
| सगरमाथा राष्ट्रिय निकुञ्ज | नेरु १,५०० (≈ भारु ९४०) | नेरु ३,००० |
| खुम्बु पासाङल्हामु गाउँपालिका कार्ड (लुक्ला) | नेरु २,००० (≈ भारु १,२५०) | नेरु ३,००० |
| लाङटाङ राष्ट्रिय निकुञ्ज | नेरु १,५०० | नेरु ३,००० |
| अपर मुस्ताङ प्रतिबन्धित क्षेत्र | प्रतिदिन ५० डलर | प्रतिदिन ५० डलर |
| मनास्लु प्रतिबन्धित क्षेत्र, सेप्टेम्बर–नोभेम्बर | पहिलो हप्ता १०० डलर, त्यसपछि दिनको १५ डलर | उही |
| मनास्लु प्रतिबन्धित क्षेत्र, डिसेम्बर–अगस्ट | पहिलो हप्ता ७५ डलर, त्यसपछि दिनको १० डलर | उही |
हरेक ट्रेकमा अनुमतिपत्र खर्च
एक सार्क ट्रेकरका लागि अनुमतिपत्रको जम्मा खर्च, गाइड, बास र यातायातबाहेक।
- अन्नपूर्ण आधार शिविर वा परिक्रमा: ACAP नेरु १,००० + TIMS नेरु १,००० = नेरु २,००० (≈ भारु १,२५०)।
- सगरमाथा आधार शिविर: सगरमाथा राष्ट्रिय निकुञ्ज नेरु १,५०० + खुम्बु पालिका कार्ड नेरु २,००० = नेरु ३,५०० (≈ भारु २,१९०)। खुम्बुमा TIMS कार्ड पनि जाँचिन्छ कि जाँचिँदैन भन्नेमा विवाद छ — एजेन्सीलाई सोध्नुहोस्।
- लाङटाङ उपत्यका: लाङटाङ राष्ट्रिय निकुञ्ज नेरु १,५०० + TIMS नेरु १,००० = नेरु २,५०० (≈ भारु १,५६०)।
- अपर मुस्ताङ, प्रतिबन्धित क्षेत्रमा ७ दिन: ३५० डलर + ACAP नेरु १,०००।
- अक्टोबरमा मनास्लु परिक्रमा, प्रतिबन्धित क्षेत्रमा ८ दिन: ११५ डलर (१०० डलर + थप एक दिनको १५ डलर) + MCAP नेरु १,००० + धारापानी हुँदै निस्कँदा ACAP नेरु १,०००।
अपर मुस्ताङ: दिनको ५० डलरको नयाँ नियम
नोभेम्बर २०२५ मा नेपाल सरकारले अपर मुस्ताङको पहिलो १० दिनको ५०० डलरको पुरानो शुल्कलाई प्रतिबन्धित क्षेत्रमा वास्तवमा बिताएको दिनअनुसार प्रतिव्यक्ति प्रतिदिन ५० डलरमा बदल्यो। धेरै ट्रेकिङ पृष्ठले अझै पुरानो नियम देखाउँछन्। यो अनुमतिपत्रमा छुट्टै सार्क दर छैन।
मार्च २०२६ मा अध्यागमनले प्रतिबन्धित क्षेत्रका लागि कम्तीमा दुई ट्रेकर चाहिने नियम पनि हटायो, त्यसैले अब एक जनाले पनि अनुमतिपत्र पाउँछन् — तर दर्ता भएको ट्रेकिङ एजेन्सी र इजाजतप्राप्त गाइडमार्फत नै मिलाउनुपर्छ।
गाइड नियम र चाहिने कागजात
३१ मार्च २०२३ देखि नेपालका लोकप्रिय रुटमा ट्रेकरले इजाजतप्राप्त गाइड लिनैपर्छ, र TIMS कार्ड दर्ता भएको एजेन्सीमार्फत जारी हुन्छ। नेपाल पर्यटन बोर्डको नियममा राष्ट्रियताअनुसार छुट छैन, त्यसैले भारतीय ट्रेकरलाई पनि लागू हुन्छ।
भारतीयलाई भिसा चाहिँदैन। मान्य राहदानी वा निर्वाचन आयोगको फोटोसहितको सक्कली मतदाता परिचयपत्र लिएर हवाई मार्गबाट नेपाल प्रवेश गर्न सकिन्छ; आधार, प्यान, सवारी चालक अनुमतिपत्र र डाउनलोड गरिएको मतदाता परिचयपत्र मान्य छैनन्। निकुञ्ज र संरक्षण शुल्कमा मान्य परिचयपत्र चल्छ, तर प्रतिबन्धित क्षेत्रका लागि राहदानी बोक्नुहोस् र एजेन्सीसँग पुष्टि गर्नुहोस्।
ACAP राष्ट्रिय प्रकृति संरक्षण कोषको ई-परमिट साइटबाट अनलाइन (कार्ड, २.९% शुल्कसहित) वा नेपाल पर्यटन बोर्डका काउन्टरमा नगद तिरेर किन्न सकिन्छ।